Πριν από λίγες ημέρες, στη Θεσσαλονίκη, μια γυναίκα συνελήφθη επειδή άφησε τον σκύλο της βραδιάτικα μέσα στο αυτοκίνητο, με την εξωτερική θερμοκρασία κάτω από 20 βαθμούς Κελσίου. Η είδηση πυροδότησε, όπως ήταν αναμενόμενο, έναν ακόμη διαδικτυακό ορυμαγδό φιλοζωικής αγανάκτησης.
«Το παιδί σου θα το άφηνες μόνο του;», αναρωτήθηκαν οι αυτόκλητοι εισαγγελείς. Όχι, αγαπητοί μου. Ούτε θα άφηνα ένα εξάχρονο μόνο του στο σπίτι για οκτώ ώρες όσο εργάζομαι. Τον σκύλο μου, όμως, τον αφήνω. Και μάλιστα χωρίς να προσλάβω νταντά, να εγκαταστήσω κλειστό κύκλωμα παρακολούθησης ή να του εξασφαλίσω ψυχολογική υποστήριξη για το άγχος αποχωρισμού. Δεν αμφιβάλλω ότι ο σκύλος μου στρεσάρεται όταν λείπω, αλλά αν έπρεπε να αντιμετωπίζουμε τα κατοικίδια όπως τα μικρά παιδιά, κανείς μας δεν θα είχε ούτε χρυσόψαρο.
Στην περίπτωση του σκύλου στο αυτοκίνητο, κάποιοι πανέξυπνοι προέβλεψαν βέβαιο θάνατο από ασφυξία, λες και τα αυτοκίνητα αποτελούν αεροστεγείς θαλάμους εκτέλεσης. Βεβαίως, η θερμοκρασία στο εσωτερικό ενός σταθμευμένου οχήματος μπορεί να αυξηθεί επικίνδυνα ακόμη και με σχετικά δροσερό καιρό, αλλά υπό το φως του ηλίου. Όχι μέσα στην μαύρη νύχτα. Είναι θέμα αντίληψης, τόσο όσων καταγγέλλουν, αλλά και όσων επιβάλλουν πρόστιμα άκριτα. Είναι άλλο η τεκμηριωμένη εκτίμηση ενός κινδύνου και άλλο η επιστράτευση κάθε πιθανής ή και απίθανης συμφοράς, προκειμένου να στηθεί ένα ακόμη αυτοσχέδιο λαϊκό δικαστήριο για να εκτονώσει τα νεύρα του ο κάθε Τάκης και η κάθε Σούλα.
Κι εδώ ακριβώς αρχίζει να αναδύεται μια ιδιότυπη παθογένεια της σύγχρονης φιλοζωίας: η μετατροπή της αγάπης για τα ζώα σε πιστοποιητικό ηθικής ανωτερότητας.
Δεν αρκεί να αγαπάς τα ζώα. Πρέπει να αποδεικνύεις διαρκώς ότι τα αγαπάς περισσότερο από τον διπλανό σου. Να εντοπίζεις ενόχους, να καταγγέλλεις, να απαιτείς συλλήψεις, πρόστιμα και αφαιρέσεις ζώων. Η φιλοζωία γίνεται διαγωνισμός αρετής, με έπαθλο την ηθική δικαίωση και κερκίδα ένα πλήθος πρόθυμων διαδικτυακών χειροκροτητών.
Προσφάτως, μια κυρία με ενημέρωσε ότι θα έπρεπε να μου αφαιρεθούν τα σκυλιά επειδή, όταν απουσιάζω, παραμένουν μόνα στον περιφραγμένο κήπο του σπιτιού μου. Μπορεί, λέει, κάποιος να τα κλέψει, να τα δηλητηριάσει, να τους επιτεθεί. Προφανώς, η μόνη αποδεκτή λύση είναι να τα φυλάσσω σε θωρακισμένο καταφύγιο, υπό την επίβλεψη ειδικών δυνάμεων. Αλλιώς, φαντάζομαι, δεν πρέπει να ξαναβγώ από το σπίτι.
Όμως...
Πριν από είκοσι χρόνια, κάποιος έριξε φόλες στον κήπο μου. Έντεκα σκυλιά κινδύνευσαν να πεθάνουν. Κατάφερα, ευτυχώς, να τα σώσω όλα. Σε μια εποχή που ακόμη η φόλα ήταν συχνό φαινόμενο, ειδικά στην επαρχία, είχα φροντίσει το φαρμακείο μου να περιέχει εμετικές ενέσεις, καρβουνάκια και ατροπίνες.
Γνωρίζω, λοιπόν, πολύ καλά ότι οι κίνδυνοι δεν είναι φανταστικοί. Όπως γνωρίζω και τι σημαίνει να περιθάλπεις, να σώζεις και να φροντίζεις περισσότερα από τριάντα ζώα μέσα σε είκοσι πέντε χρόνια και κάποια από αυτά να τα χάνεις με φρικτό τρόπο.
Και ακριβώς γι' αυτό καταλαβαίνω γιατί ορισμένοι φιλόζωοι έχουν χάσει το μέτρο.
Σε μια χώρα όπου οι δηλητηριάσεις, οι εγκαταλείψεις, οι βασανισμοί και η ατιμωρησία αποτέλεσαν επί δεκαετίες θλιβερή καθημερινότητα, οι άνθρωποι που αγωνίστηκαν για τα ζώα αναγκάστηκαν να αναπτύξουν σχεδόν αντανακλαστικά πολιορκημένου. Ίσως κάποιοι να κουβαλούν ακόμη και μετατραυματικό στρες. Είδαν και συχνά εξακολουθούν να βλέπουν τη φρίκη με τα μάτια τους, αντιμετώπισαν αδιαφορία, χλευασμό, συγκρούστηκαν με αρχές και νοοτροπίες, έμαθαν να υποψιάζονται το χειρότερο, επειδή πολύ συχνά το χειρότερο δεν είναι κάτι φαντασιακό, αλλά αποδεικνύεται ζοφερά πραγματικό.
Μόνο που η διαρκής επαγρύπνηση, όταν αποσυνδέεται από την κρίση, μετατρέπεται σε παράνοια. Και η δικαιολογημένη οργή, όταν συναντά την αυτάρεσκη πεποίθηση της ηθικής υπεροχής, γεννά έναν ιδιότυπο φιλοζωικό ολοκληρωτισμό.
Δεν είναι κάθε πιθανός κίνδυνος κακοποίηση. Δεν είναι κάθε διαφορετική πρακτική παραμέληση. Και δεν αποτελεί κάθε καταγγελία απόδειξη φιλοζωικής ευσυνειδησίας.
Το φιλοζωικό κίνημα έχει δώσει σπουδαίους αγώνες. Έχει σώσει ζωές, έχει μεταβάλει συνειδήσεις, έχει συμβάλει στην κατάκτηση δικαιωμάτων και θεσμικής προστασίας που άλλοτε φάνταζαν αδιανόητα.
Κι είναι κρίμα. Είναι πραγματικά κρίμα άνθρωποι που αφιέρωσαν τη ζωή τους στη σωτηρία ανυπεράσπιστων πλασμάτων να καταλήγουν να αντιμετωπίζουν κάθε διαφορετική άποψη σαν εχθρική ενέργεια και κάθε διαφωνούντα σαν υποψήφιο βασανιστή.
Γιατί όταν αρχίζεις να αντιμετωπίζεις ακόμη και τους συμμάχους σου ως εν δυνάμει κακοποιητές, δεν προστατεύεις απαραιτήτως καλύτερα τα ζώα. Απλώς μικραίνεις τον κόσμο των ανθρώπων που θέλουν να σταθούν δίπλα σου.
Και τα ζώα έχουν ανάγκη από περισσότερους συμμάχους. Όχι από περισσότερους δικαστές.
Αναρτήσεις
