Με αφορμή την υπόθεση της πλασμαφαίρεσης, ο πρόεδρος του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών, Γιώργος Πατούλης, έθεσε ένα ερώτημα που υποτίθεται ότι είναι λογικό: αν σου προτείνουν να κάνεις πλασμαφαίρεση, δεν θα ρωτήσεις έναν γιατρό; Δεν θα ψάξεις στο Ίντερνετ;
Εμένα πάλι μου φαίνεται ένα εξαιρετικά προβληματικό ερώτημα.
Γιατί την πλασμαφαίρεση δεν την πρότεινε στον Μαζωνάκη η χαρτορίχτρα της γειτονιάς. Την πρότειναν γιατροί σε νόμιμο και αδειοδοτημένο ιατρείο.
Και αυτό αλλάζει κάπως τα πράγματα.
Ο κάθε άνθρωπος πηγαίνει στον γιατρό ακριβώς επειδή δεν είναι γιατρός ο ίδιος. Επειδή δεν διαθέτει τις γνώσεις για να αξιολογήσει μόνος του αν μια θεραπεία ενδείκνυται για την περίπτωση του και το ιστορικό του, αν είναι ασφαλής, αν υπάρχει επαρκής επιστημονική τεκμηρίωση ή αν ο χώρος και ο εξοπλισμός είναι κατάλληλοι.
Άρα όταν πάω στον γιατρό και μου προτείνει επικίνδυνες θεραπείες, μαντζούνια και ρέικι, εγώ τι ακριβώς πρέπει να κάνω;
Να πάω σε άλλον γιατρό να τον ρωτήσω αν ο πρώτος γιατρός λέει μαλακίες;
Κι αν ο δεύτερος διαφωνεί, να πάω σε τρίτο;
Και πώς ξέρω ότι ο τρίτος είναι σωστός και όχι οι δύο προηγούμενοι;
Μήπως να κάνω δημοσκόπηση στην ιατρική κοινότητα και να κερδίσει η θεραπεία με 52,7%;
Να γίνω ντετέκτιβ και να ερευνήσω το επιστημονικό παρελθόν του γιατρού; Ρεπόρτερ και να ψάξω ποιος χρηματοδότησε τις έρευνες που επικαλείται; Μαρκετίερ και να κάνω έρευνα αγοράς ανάμεσα σε πέντε ιατρεία; Ή να κατεβάσω μερικούς τόμους Ιατρικής και να τους διαβάζω τα βράδια, ώστε την επόμενη φορά που θα αρρωστήσω να είμαι κατάλληλα προετοιμασμένη;
Γιατροί ήταν αυτοί που πρότειναν την πλασμαφαίρεση εκεί όπου δεν υπήρχε τεκμηριωμένη ένδειξη και σε ακατάλληλο περιβάλλον. Γιατροί είναι αυτοί που μιλούν για την «κβαντική ιατρική» ή διαφημίζουν τη «γαστρονομική ιατρική», τη «βιοανασύνθεση» και το «βιοσυντονισμό». Και το γεγονός ότι πίσω από μια λέξη κολλήσαμε το ουσιαστικό «ιατρική» ή δίπλα της βάλαμε έναν άνθρωπο με πτυχίο δεν την έκανε αυτομάτως επιστήμη.
Για να το πούμε όσο πιο καθαρά γίνεται: όροι όπως «κβαντική ιατρική» και «βιοσυντονισμός», όταν χρησιμοποιούνται για θεραπευτικούς ισχυρισμούς χωρίς επαρκή κλινική τεκμηρίωση, είναι στην καλύτερη περίπτωση μάρκετινγκ ντυμένο με επιστημονικές λέξεις και στη χειρότερη επικίνδυνες πρακτικές.
Και κάπου εδώ φτάνουμε στο ωραιότερο: ψάξ' το στο Google.
Μα αν ο ασθενής οφείλει να γνωρίζει ποια θεραπεία έχει επαρκείς κλινικές μελέτες, ποια ένδειξη είναι εγκεκριμένη, ποια μελέτη είναι σοβαρή, ποια είναι σκουπίδι, ποια επιστημονική εταιρεία είναι αξιόπιστη και ποιος γιατρός πουλάει φύκια για μεταξωτές κορδέλες, τότε γιατί ακριβώς χρειάζεται τον γιατρό; Και, κυρίως, γιατί έχουμε Ιατρικές Σχολές, ειδικότητες, άδειες ασκήσεως επαγγέλματος, ιατρικούς συλλόγους και ελεγκτικούς μηχανισμούς;
Προφανώς ο ασθενής πρέπει να ενημερώνεται. Προφανώς πρέπει να ρωτάει. Και φυσικά μπορεί να ζητήσει δεύτερη γνώμη, ιδιαίτερα πριν από μια σοβαρή ή επεμβατική θεραπεία. Αλλά υπάρχει τεράστια απόσταση ανάμεσα στο «ο ενημερωμένος ασθενής συμμετέχει στις αποφάσεις για την υγεία του» και στο «ο ασθενής είναι υπεύθυνος να ανακαλύψει αν ο γιατρός που βρίσκεται απέναντί του ασκεί τεκμηριωμένη ιατρική».
Το πρώτο λέγεται ενημερωμένη συναίνεση.
Το δεύτερο είναι μετακύλιση της ευθύνης.
Γιατί όταν ένας πολίτης μπαίνει σε ένα ιατρείο, βλέπει απέναντί του έναν αδειοδοτημένο γιατρό και ακούει μια θεραπεία να του προτείνεται ως ιατρική πράξη, δικαιούται να θεωρεί ότι κάποιος πριν από αυτόν έχει κάνει τον έλεγχο.
Όχι ότι πρέπει να τον κάνει ο ίδιος μετά, στο σπίτι, με έναν καφέ και το Google ανοιχτό.
Δεν μπορεί ο ασθενής να είναι ταυτόχρονα ασθενής, γιατρός, ερευνητής, δημοσιογράφος, ντετέκτιβ και ελεγκτικός μηχανισμός.
Κάποια στιγμή πρέπει να μπορεί απλώς να είναι ασθενής.
Κι ο ασθενής δεν είναι πελάτης.
Πελάτες έχουν τα μπουρδέλα και τα γραφεία κηδειών.
Αναρτήσεις
