Τρίτη 17 Νοεμβρίου 2026

17 Νοέμβριου και η θική του φασίστα

 



Για τη γενιά των γονιών μου, η 17η Νοέμβρη είναι εκείνη του 1973. Για τη δική μου, είναι και εκείνη του 1985.

Τότε που ο Μιχάλης Καλτεζάς έπεσε νεκρός από σφαίρα αστυνομικού. Όχι επί χούντας. Επί δημοκρατίας. Και μάλιστα μιας δημοκρατίας που αυτοπροσδιοριζόταν ως σοσιαλιστική και διατυμπάνιζε πως είχε αφήσει οριστικά πίσω της τα σκοτάδια του αυταρχισμού.

Ο Μιχάλης δεν ήταν για μένα μια φωτογραφία στις εφημερίδες. Ήταν ένα παιδί από τη γειτονιά μου. Από το σχολείο μου. Ήταν ο αδελφός της φίλης μου της Πέννυ. Ένα παιδί που δεν πρόλαβε να μεγαλώσει, να ερωτευτεί, να γεράσει. Έμεινε για πάντα δεκαπέντε χρονών.

Σαράντα ένα χρόνια αργότερα, ανακαλύπτω ότι υπάρχουν ακόμη άνθρωποι που θεωρούν πως ο Μιχάλης οφείλει να απολογηθεί για τη σφαίρα που δέχτηκε. Άνθρωποι που έζησαν από κοντά το δράμα της οικογένειάς του, τις επιπτώσεις που είχε ο θάνατός του στις ζωές των δικών του ανθρώπων, κι όμως δεν ντρέπονται να βγάζουν δημοσίως φασιστοχολή.

Ανδρείκελα που ανασκαλεύουν τη συμπεριφορά ενός νεκρού παιδιού, αναζητώντας μέσα στα συντρίμμια της εφηβείας του κάποιο άλλοθι για το χέρι που πάτησε τη σκανδάλη.

Δεν τους ενδιαφέρει ότι ένα παιδί σωριάστηκε νεκρό στην άσφαλτο. Τους ενδιαφέρει τι έκανε προηγουμένως. Λες και υπάρχει κάποια πράξη που μετατρέπει το σώμα ενός παιδιού σε νόμιμο στόχο.

Και το πιο αποκρουστικό είναι πως αυτή η αναλγησία μπορεί να κατοικεί ακόμη και σε ανθρώπους που έχουν νιώσει στο πετσί τους την οδύνη μιας βίαιης, άδικης απώλειας.

Ανθρώπους που ξέρουν τι σημαίνει να περιμένεις κάποιον που δεν θα γυρίσει ποτέ. Να μαθαίνεις ότι ένας ασυνείδητος άνθρωπος αφαίρεσε μια ζωή και συνέχισε τον δρόμο του χωρίς καν να πατήσει φρένο.

Κι όμως, δεν αναγνωρίζουν στο αίμα του άλλου το ίδιο κόκκινο χρώμα.

Αυτή είναι η ηθική του φασίστα.

Ο φασίστας δεν μισεί τη βία. Μισεί μονάχα τη βία όταν στρέφεται εναντίον του.

Όταν το αίμα είναι δικό του, απαιτεί δικαιοσύνη. Όταν είναι του εχθρού, απαιτεί εξηγήσεις από τον νεκρό. Κι αν βρισκόταν ο ίδιος στη θέση εκείνου που σκότωσε, πολύ φοβάμαι πως θα έβρισκε χίλιους τρόπους να ξεπλύνει τα χέρια του.

Γιατί ο φασισμός δεν αρχίζει πάντοτε με στολές, εμβατήρια και υψωμένα χέρια. Αρχίζει και από εκείνη τη σάπια βεβαιότητα πως υπάρχουν ζωές που αξίζουν λιγότερο. Πως ο θάνατος ορισμένων ανθρώπων χρειάζεται λιγότερη δικαιοσύνη και περισσότερες δικαιολογίες.

Ο Μιχάλης Καλτεζάς ήταν δεκαπέντε χρονών.

Και σαράντα ένα χρόνια μετά, υπάρχουν ακόμη άνθρωποι από αυτήν την ίδια ρημάδα γειτονιά, που δεν ντρέπονται να ζητούν εξηγήσεις από το παιδί αντί από εκείνον που το σκότωσε.

ΥΓ. Ναι, αυτό το κείμενο είναι προσωπικό και γράφτηκε με θυμό. 

Δεν υπάρχουν σχόλια: