Να φύγετε! Να πάτε αλλού! Η αλλιώς όταν η κατάσταση ζέχνει (από παντού) ρατσισμό.

«Η Χαμάς χρησιμοποιεί τους αμάχους ως ανθρώπινες ασπίδες».

Υπάρχει ένα σαθρό και απάνθρωπο επιχείρημα που επαναλαμβάνεται σχεδόν μηχανικά απο τους φιλοσιωνιστές κάθε φορά που γίνεται λόγος για τους νεκρούς αμάχους και, κυρίως, για τα νεκρά παιδιά στη Γάζα: «Η Χαμάς χρησιμοποιεί τους αμάχους ως ανθρώπινες ασπίδες».

Και κάπου εκεί, για ορισμένους άνιωθους δίποδους, τελειώνει η συζήτηση. 

Η Χαμάς βρίσκεται ανάμεσα στους αμάχους, άρα για τον θάνατο των αμάχων ευθύνεται η Χαμάς. Το Ισραήλ βομβαρδίζει, αλλά κατά έναν παράδοξο τρόπο δεν ευθύνεται για εκείνους που σκοτώνουν οι βόμβες του. 

Και αν ανάμεσα στους νεκρούς βρίσκονται παιδιά, η απάντηση παραμένει η ίδια: «Τι να κάνει το δύσμοιρο αμυνόμενο κράτος του Ισραήλ; Εκεί κρύβονται οι ισλαμιστές τρομοκράτες που θέλουν να αφανίσουν τους απανταχού Εβραίους».

Ας κάνουμε λοιπόν μια υπόθεση εργασίας.

Έστω ότι ένας Έλληνας εγκληματίας, ένας άνθρωπος που έχει δολοφονήσει, είναι οπλισμένος, καταζητείται και θεωρείται εξαιρετικά επικίνδυνος, καταφεύγει σε ένα νηπιαγωγείο. Μέσα βρίσκονται πενήντα παιδιά. Τι πρέπει να κάνει η αστυνομία; Να ισοπεδώσει το νηπιαγωγείο; Και όταν ανασύρονται από τα συντρίμμια τα διαμελισμένα πτώματα μικρών παιδιών, να ανακοινώσει ότι αποκλειστικά υπεύθυνος για τον θάνατό τους είναι ο εγκληματίας επειδή «τα χρησιμοποίησε ως ανθρώπινες ασπίδες»; 

Προφανώς όχι.

Η παρουσία ενός εγκληματία ανάμεσα σε αθώους ανθρώπους δεν επιτρέπεται σε καμιά περίπτωση να μετατρέπει τους αθώους σε θεμιτούς στόχους. Αντιθέτως, αυξάνει την υποχρέωση εκείνου που χρησιμοποιεί ένοπλη βία να προστατεύσει τους αμάχους. Αυτή ακριβώς είναι η λογική πάνω στην οποία στηρίζονται οι αρχές της διάκρισης, της αναλογικότητας και των προφυλάξεων στο διεθνές δίκαιο.

Και βέβαια, αν πράγματι μια ένοπλη οργάνωση χρησιμοποιεί σκόπιμα αμάχους ως ανθρώπινες ασπίδες, αυτό αποτελεί από μόνο του σοβαρότατη παραβίαση. Δεν αποτελεί όμως άλλοθι που εξαφανίζει τις υποχρεώσεις της άλλης πλευράς απέναντι στους αμάχους. Ειδικά όταν η άλλη πλευρά ισχυρίζεται ότι εκπροσωπεί την νομιμότητα.

«Μα τους προειδοποιούν να φύγουν»

Ένα δεύτερο επιχείρημα είναι ότι το Ισραήλ προειδοποιεί πριν από τις επιθέσεις που πρόκειται να πραγματοποιήσει εντός αστικού ιστού, με στόχους νοσοκομεία, κατοικίες και σχολεία. Επομένως, αυτό που ισχυρίζονται οι σιωνιστές είναι ότι όποιος παραμένει εκεί αναλαμβάνει περίπου την ευθύνη για ό,τι του συμβεί.

Και κάπου εκεί τίθεται το πιο άθλιο ερώτημα της συζήτησης: «Γιατί δεν φεύγουν οι Παλαιστίνιοι από τη Γάζα;» 

Να πάνε πού ακριβώς;

Και κυρίως: από πότε θεωρούμε αυτονόητο ότι ένας λαός οφείλει να εγκαταλείψει τον τόπο του για να αποδείξει ότι θέλει να ζήσει; 

Ας εφαρμόσουμε λοιπόν το ίδιο ερώτημα στην ευρωπαϊκή ιστορία για να δούμε πόσο στέκει.

Γιατί οι Έλληνες παρέμειναν στην κατεχόμενη Ελλάδα την περίοδο 1941-1944; Γιατί δεν εγκατέλειψαν μαζικά τα σπίτια τους όταν άρχισαν οι εκτελέσεις, τα αντίποινα, οι διώξεις και η πείνα; 

Γιατί οι Πολωνοί δεν εγκατέλειψαν την Πολωνία; 

Γιατί οι Γάλλοι δεν εγκατέλειψαν τη Γαλλία; 

Και, κυρίως, γιατί δεν κατάφεραν να φύγουν όλοι οι Εβραίοι της Γερμανίας και της κατεχόμενης Ευρώπης εγκαίρως; 

Οι προθέσεις του ναζιστικού καθεστώτος δεν εμφανίστηκαν ξαφνικά το 1940. Ο Χίτλερ είχε δημοσιεύσει το Mein Kampf χρόνια πριν την άνοδό του στην εξουσία. Οι Νόμοι της Νυρεμβέργης θεσπίστηκαν το 1935. Η Νύχτα των Κρυστάλλων το 1938 κατέστησε σαφές τι θα ακολουθούσε.

Κι όμως εκατομμύρια άνθρωποι παρέμειναν. Όχι επειδή επιθυμούσαν να πεθάνουν. Αλλά επειδή οι άνθρωποι δεν είναι πιόνια που τα μετακινείς πάνω σε έναν χάρτη. Έχουν σπίτια. Οικογένειες. Ηλικιωμένους γονείς. Παιδιά. Δουλειές. Περιουσίες. Αναμνήσεις. Ρίζες. Και συχνά δεν έχουν ούτε τα χρήματα ούτε τα έγγραφα ούτε τα μέσα ούτε —το σημαντικότερο— μια χώρα πρόθυμη να τους δεχτεί. 

Εδώ όμως κάπου πρέπει να εξηγηθεί κάτι ακόμη, για να μην υπάρχουν περιθώρια παρερμηνειών. Δεν ήταν όλοι οι Γερμανοί ναζί, ούτε γεννήθηκαν ένα πρωί με την επιθυμία να εξοντώσουν την ανθρωπότητα. Η προπαγάνδα, η επιλεκτική ενημέρωση, η αποσιώπηση των εγκλημάτων του καθεστώτος και η συστηματική κατασκευή ενός εχθρού που παρουσιαζόταν ως υπαρξιακή απειλή συνέβαλαν στο να γίνει το αδιανόητο σταδιακά ανεκτό, ακόμη και «αναγκαίο», στα μάτια μεγάλου μέρους της κοινωνίας.

Αυτόν ακριβώς τον μηχανισμό οφείλουμε να αναγνωρίζουμε και στο Ισραήλ του Νετανιάχου: όχι για να χαρακτηρίσουμε συλλήβδην τους Ισραηλινούς ή τους Εβραίους, αλλά για να καταλάβουμε πώς η διαρκής επίκληση της υπαρξιακής απειλής, η απανθρωποποίηση του αντιπάλου και η επιλεκτική παρουσίαση της πραγματικότητας μπορούν να κάνουν μια κοινωνία να ανέχεται πράξεις που υπό διαφορετικές συνθήκες θα θεωρούσε αδιανόητες. 

Η Ιστορία δεν επαναλαμβάνεται με τους ίδιους πρωταγωνιστές· επαναλαμβάνονται όμως επικίνδυνα συχνά οι μηχανισμοί της. 

Και επιστρέφοντας στο σήμερα: όταν κάποιος σου λέει «φύγε από το σπίτι σου γιατί πρόκειται να το βομβαρδίσω», η προειδοποίηση δεν καθιστά ηθικά ή νομικά αποδεκτό οτιδήποτε ακολουθήσει. 

Πέρα όμως από όλα αυτά, υπάρχει και μια αντίφαση που θα ήταν σχεδόν κωμική, αν το θέμα δεν ήταν τόσο τραγικό. 

Ένα μέρος των ανθρώπων που σήμερα ρωτούν αγανακτισμένοι: «Γιατί δεν φεύγουν οι Παλαιστίνιοι;» είναι συχνά οι ίδιοι που, όταν Σύροι, Αφγανοί ή άλλοι πρόσφυγες εγκαταλείπουν έναν πόλεμο, αναρωτιούνται: «Γιατί έφυγαν από την πατρίδα τους; Γιατί δεν έμειναν να πολεμήσουν;» 

Αν μένεις, φταις επειδή δεν έφυγες.  

Αν φύγεις, φταις επειδή εγκατέλειψες τη χώρα σου. 

Αν αντισταθείς, είσαι τρομοκράτης. 

Αν δεν αντισταθείς, είσαι λιπόψυχος.

Με τέτοιους κανόνες το παιχνίδι είναι εξαρχής στημένο, γιατί ό,τι κι αν κάνει ο άμαχος, στο τέλος βρίσκεται ένας τρόπος να θεωρηθεί υπεύθυνος για ολα τα δεινά του.

Η Χαμάς φυσικά και υπάρχει. Και δρα με τρομοκρατικό τρόπο, επίσης κατά αμάχων Ισραηλινών πολιτών. 

Αλλά μιας και μιλάμε για «τρομοκράτες», ας θυμηθούμε ότι οι εθνικές αντιστάσεις στην κατεχόμενη Ευρώπη ήταν παράνομες στα μάτια των κατακτητών: δρούσαν στην παρανομία, έκαναν σαμποτάζ και πραγματοποιούσαν ένοπλες επιθέσεις. Σήμερα τιμούμε πολλούς από εκείνους τους ανθρώπους ως ήρωες. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε πράξη στο όνομα της αντίστασης είναι θεμιτή — η σφαγή αμάχων δεν γίνεται αντίσταση επειδή κάποιος την ονομάζει έτσι. Σημαίνει όμως ότι η παρανομία και η ένοπλη δράση δεν αρκούν από μόνες τους για να μετατρέψουν μια αντίσταση σε τρομοκρατία.

Ο Παλαιστινιακός λαός κακοποιείται συστηματικά και διαχρονικά από τις Ισραηλινές δυνάμεις, απο την σιωνιστική πολιτική, που σκοπό έχει όχι μόνο να εκτοπίσει τον παλαιστινιακό λαό από τον τόπο του, αλλά συχνά να τον εξοντώσει.

Όσο για τα εγκλήματα της Χαμάς; Δεν χρειάζεται ούτε να αποσιωπηθούν ούτε να εξωραϊστούν για να υπερασπιστεί κανείς τα δικαιώματα των Παλαιστινίων. Η στοχοποίηση άοπλων πολιτών δεν γίνεται αποδεκτή επειδή προηγουμένως υπήρξε καταπίεση. Η απαγωγή ανθρώπων δεν γίνεται θεμιτή επειδή υπάρχει κατοχή. Ο θρησκευτικός φονταμενταλισμός δεν γίνεται προοδευτικός επειδή στρέφεται εναντίον ενός ισχυρού κατακτητή. 

Η ιστορία μάς έχει διδάξει επανειλημμένα ότι η μακροχρόνια κατοχή, η καταπίεση, η ταπείνωση, η απουσία πολιτικής προοπτικής και η πεποίθηση ότι καμία ειρηνική λύση δεν πρόκειται να αλλάξει τίποτα δημιουργούν πρόσφορο έδαφος για ριζοσπαστικοποίηση και εξτρεμισμό. Αυτό δεν αθωώνει τους εξτρεμιστές. Εξηγεί όμως γιατί εμφανίζονται.

Και για να γυρίσουμε στα αρχικά ζητήματα. Καμιά εξτρεμιστική πράξη βίας δεν δικαιολογεί, δεν μπορεί να λειτουργεί ως άλλοθι για την εξόντωση ενός λαού. Οποιουδήποτε λαού.